Akçaabat, Trabzon’un Karadeniz’e kıyısı olan şirin bir ilçesi. Efsane bir lezzete sahip: Akçaabat Köftesi. İlçenin Karadeniz Sahil Yolu güzergahında oluşu, insanların bu eşsiz köfteyi tatmak için mola vermelerine neden olmaktadır.
10.05.2010 tarihinde Akçaabat Köftesi coğrafi işaretli ürünler arasına girmiştir. Yazım yanlışı yapılarak “Akçabat Köftesi, Akçabat Köfte” gibi isimlerle de anılmaktadır.
Bu lezzetli köftenin tarihi 1950’li yıllara kadar gitmektedir. O dönemlerde kasaplar ilçedeki Orta Cadde’de yer almaktaydı. Ali Çolak (Haragali) ve Eşref Bal (Eşref Usta) o dönemin sevilen kasaplarındandı. Bu kasaplar, haftanın belirli günleri köfte yapıp dükkanlarının önündeki mangallarda pişirerek satarlardı. Bu nedenle ilk başlarda bu lezzet, Kasap Köfte olarak anılır olur.
Sobacı Seyit Usta, tasarladığı yeni ızgara ile köftenin kapalı mekanda yapılmasına imkan sağlar ve Çolakoğulları, ilçenin ilk köfteci dükkanını açar. Halkın bu lezzeti sevmesi, yeni köftecilerin açılması, yeni ustaların yetişmesiyle bu lezzet tüm Türkiye’ye yayılır ve ilçenin adıyla özleşir. Artık bu lezzet Akçaabat Köftesi olarak bilinir.
Soslu ve baharatlı köfteleri seviyorsanız Adapazarı Islama Köfte tarifimize bakabilirsiniz.
İçindekiler
Akçaabat Köftesinin özelliği
Trabzon’un bu eşsiz lezzetini diğer köftelerden ayıran özellikler vardır. Akçaabat Köftesinin özelliği tarifinde ve tercihen bölgede yetiştirilen hayvanların kullanılmasında saklı. Şimdi bu lezzetli köftenin ayırt edici özelliklerine bakalım:
- %100 sığır etinden yapılır.
- Kıyma, etin %30’u döş, %70’i ise kaburga, kol, biftek ve gerdan olacak şekilde hazırlanır.
- %10 oranında iç yağı (çember, gömlek) eklenir.
- Kıyma, %25 oranında bir yağlılığa sahiptir.
- Kıyma tek çekim olarak hazırlanır.
- Bağlayıcı olarak bayat ekmek içi kullanılır.
- Soğan ve baharat içermez.
- Sarımsak ilavesi yapılır.
Bu köftenin özelliklerini bir de ustasından dinleyin
Akçaabat Köftesi tarifi
Şimdi orijinal Akçaabat Köfte tarifi nedir paylaşalım. Bu harika köftenin malzemelerinden başlayarak tüm yapım aşamalarını açıklayalım.
Akçaabat Köftesi malzemeleri
- 1 kilo sığır eti (döş, kaburga, kol, gerdan, biftek karışımı)
- 100 gram iç yağı (çember, gömlek)
- 150 gram bayat ekmek (Trabzon odun ekmeği)
- Servis için sivri biber ve domates
- 10 gram tuz
- 8 gram sarımsak
Akçaabat Köftesi yapımı
Şimdi köftenin yapılış aşamalarına geçelim.
- Parçalara ayrılan et, ekmek içi, iç yağı ve sarımsak ile birlikte 1 numaralı kıyma makinesinde bir kez çekilir.
- Kıymaya tuz ilave edilir ve 1 saat kadar yoğrulur. Homojen ve elastiki bir köfte harcı elde edilir.
- Şekillendirme işlemine geçilir. Harçtan 33-40 gram arası parçalar alınır ve avuç içi ile 2cm kalınlığında daire şeklinde köfteler yapılır.
- Hazırlanan köfteler 2 saat kadar dinlendirilir.
- Pişirme aşamasına geçilir.
Akçaabat Köftesi nasıl pişirilir?
Pişirme işlemi kapaklı ızgarada yapılır. Izgara kapakları ateşin kontrolünü kolaylaştırır ve köfteleri yakmanın önüne geçer. Köfteler, ızgarada beyaz küllü ateşte, odun (meşe) kömüründe pişirilir. Sık sık çevrilerek kurutmamaya ve yakmamaya özen gösterilir. Köftelere ızgara izi verilir.
Izgara ateşinin kontrolü için fındık kabuğu kömürü kullanan ustalar vardır.
Izgaranın bir tarafında da sivri biberler ve domatesler közlenir.
Nasıl servis edilir?
Pişirilen köfteler servis tabağına alınır. Köftelerin yanına közlenmiş sivri biber ve domates konularak tabak süslenir.
Birçok yerde Karadeniz’e has mısır ekmeği ile servis edilir. Odun ekmeği de olabilir.
Bir porsiyon 200 gram civarındadır. Bir porsiyonda 6 adet köfte olur.
Köftenin yanında tercihe bağlı olarak soğanlı marullu piyaz, salata, baklava (yöreye özgü) ve fırın sütlaç servis edilebilir. İçecek olarak ayran istenebilir.
Bu köftenin tarifi ve püf noktalarını bir de işin ustasından izleyin.
Akçabaat Köftesi nasıl yapılır?
Evde Akçaabat Köfte yapımı için gerekli malzemeleri ve yapılış aşamalarını tüm detaylarıyla burada bulabilirsiniz.
Akçaabat Köftesi
Malzemeler
- 500 gram kıyma tek çekim, dana kol, kaburga, döş, gerdan karışımı
- 50 gram iç yağı gömlek/çember yağı
- 1 dilim Trabzon ekmeği 75 gram ekmek içi
- 1 diş sarımsak 4 gram
Servis için
- 3 adet sivri biber
- 1 adet büyük domates
Talimatlar
- Bir kaba kıymayı, iç yağını, ufalanmış ekmek içini, dövülmüş veya rendelenmiş sarımsağı ve tuzu koyun.
- Harcı, 10-15 dakika iyice yoğurun. Ne kadar çok uzun yoğurursanız o kadar iyi olur.
- Harçtan cevizden büyük olacak şekilde kişi başı 6 köfte düşecek şekilde parçalar koparın.
- Avuç içinizi kullanarak elinizle köfteye şekil verin. Daire şeklinde köfteler yapın.
- Köftelere şekil verdikten sonra en az 2 saat dinlendirin.
- Isıttığınız yanmaz yapışmaz veya döküm tavanıza köftelerinizi dizin.
- Köfteler kendini bırakmaya hafif renk değiştirmeye başladığında alt üst edin ve diğer tarafını pişirin. Orta ateşte, köfteleriniz tatlı bir kahvemsi renk alana dek sık sık çevirerek pişirin. Suyunu kaçırmamaya ve dışını yakmamaya özen gösterin.
- Tavanızda biberleri ve dilimlediğiniz domatesi közleyin.
- Servis tabağına köfteleri dizin. Közlenmiş biber ve domatesle süsleyin. Sıcak servis edin. Afiyet olsun.
Video
Notlar
- Kıyma makineniz varsa etinizi kendiniz çekebilirsiniz. Eti, iç yağını, ekmeği ve sarımsağı beraber makinenizin büyük aynasında bir kez çekin. Sonrasında yukarıdaki aşamaları takip edin.
- Kıymada yağ oranı oldukça dengeli ve kırmızı beyaz güzel bir görünüm hakim olmalıdır. Bu köfte, %25 yağlı kıymadan yapıldığı unutulmamalıdır.
- Ekmek içi olarak Trabzon ekmeği bulamazsanız normal ekmek içi de kullanabilirsiniz.
- İmkanınız varsa meşe kömüründe ızgarada (mangalda) pişirmeniz daha lezzetli sonuçlar almanızı sağlayabilir.
- Arzunuza göre köftelerin yanında dilimler halinde Trabzon ekmeği kızartıp veya ısıtıp servis edebilirsiniz.
- Piyaz, soğan salatası veya mevsim salatası ile servis yapabilirsiniz.
Akçaabat Köftesi nerede yenir?
Akçaabat Köftesi, son yıllarda büyük atılım göstermiş, tanıtım ve şubeleşme sayesinde Türkiye’nin birçok noktasında bilinir ve yenebilir hale gelmiştir. Büyükşehirlere göç eden Akçaabatlı ustalar bu lezzeti gittikleri yere de taşımışlardır. Soğuk zincirler sayesinde dondurulmuş ürün olarak market raflarında bu eşsiz lezzeti görmek mümkün.
Başta Trabzon ve diğer Karadeniz illeri olmak üzere İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyük şehirlerde Sakarya, Düzce, Bolu, Samsun gibi yol güzergahlarında bulunan birçok kentte bu eşsiz lezzeti tatmak mümkün.
İstanbul’da:
- Cemil Usta Akçaabat Köftecisi (Altayçeşme, Maltepe)
- Temel Reis Akçaabat Köfte (Fahri Atabey Caddesi, Üsküdar)
- Balama Akçaabat Köfte (Rumeli Feneri, Sarıyer)
Trabzon’da:
- Akçaabat Köftecisi Ömer Usta (Hasan Saka Caddesi, merkez)
- Cemilusta Meydan (Trabzon Meydanı, Ortahisar, merkez)
- İskenderpaşa Köfte Salonu (İskenderpaşa Camii Sokak, Ortahisar, merkez)
- Şahbazoğlu Foroz Köfte (Devlet Sahil Yolu Caddesi, yol üstü)
Düzce’de:
- Akçaabat Köftecisi (Çavuşlar, Düzce)
Düzce demişken bu güzel ilimizin meşhur Düzce Köftesi‘ni yakından tanımak isterseniz yazımıza göz atın.
Akçaabat’ta köfte nerede yenir?
Akçaabat’ta köfte yiyebileceğiniz birçok köfteci bulunmaktadır. Buradaki köftecilerin çoğu Karadeniz Sahil Yolu boyunca sıralanmıştır. Özellikle Andan Menderes Caddesi boyunca birçok köfteci bulabilirsiniz. Bunlardan bazıları şunlardır:
- Cemilusta Akçaabat Köfte (Sahil Park Alanı, merkez)
- Nihat Usta Akçaabat Köfte (Adnan Menderes Caddesi, merkez)
- Köfteci Ali (Adnan Kahveci Bulvarı, merkez)
- Akçaabat Köfte Horon Köfte & Balık Restaurant (Sahil Park Alanı, merkez)
- Körfez Köfte (Sahil Mevkii, Adnan Menderes Caddesi, merkez)
- Saray Köfte Balık Restaurant Akçaabat (Adnan Menderes Caddesi, merkez)
- Köfteci Uğur (Adnan Menderes Caddesi, merkez)
- Kolotoğlu Köfteci (Adnan Menderes Caddesi, merkez)
- Köfteci İsmail Usta (Dr. Ayhan Kayhanoğlu Caddesi, merkez)
- Sebat Köfte (Dr. Ayhan Kayhanoğlu Caddesi, merkez)
- Komaroğlu Köfte Salonu (Orta Cadde, merkez)
- İhlas Köfte (Milli Egemenlik Caddesi, merkez)
- Kolotoğlu Ahmet Usta Köfte-Balık (İnönü Caddesi, merkez)
- Tarık Usta Köfte (İnönü Caddesi, merkez)
- Hakkı Ustanın Yeri (Adnan Kahveci Bulvarı, merkez)
- Burhan Usta Köfte Balık (Adnan Kahveci Bulvarı, merkez)
- Körfez Metin (Adnan Kahveci Bulvarı, merkez)
- Kamiloğlu Köfte Akçaabat (Kavaklı, Akçaabat)
- Saray Haşlama Akçaabat (Nefsi Pulathane, merkez)
- Çolak Köfte (Nefsi Pulathane, merkez)
- Mercan Korupark (Sahil Yolu Caddesi, merkez)
- Çinik Konak Restoran (Sahil Yolu Caddesi, merkez)
- Akpınar Köfte (Düzköy Caddesi, merkez)
- Akpınar Restaurant Akçaabat Köfte (Yıldızlı Toki Konutları, Akçaabat)
- ŞATO Köfte Sinan (Yıldızlı Toki Konutları, Akçaabat)
- Seyrantepe Bahçe (Sarıtaş, Akçaabat)
- Akçatepe Restaurant (Helvacı, Akçaabat)
- Pesent Restaurant (Karadeniz Sahil Yolu, yol üstü)
- Eyvan Köfte Balık (Kavaklı Caddesi, Giresun Kara Yolu Üzeri, yol üstü)
- Kolaylı Köfte Balık (Darıca, yol üstü)
Aklınızda Bulunsun
Bu köfte baharatsız hazırlanır ve sadece sarımsak içerir. Etin lezzeti ön plana çıkar. Yağlı bir köftedir ve piştiğinde sulu kalması tercih edilir. Baharatsız köftelere alışık olmayanlar için biraz yavan gelebilir. Ancak etin doğal lezzeti ve iç yağından gelen aroma ile keyifli bir deneyim yaşayabilirsiniz. Trabzon’a giderken Akçaabat’ta Karadeniz Sahil Yolu üzerinde birçok köfteci bulabilirsiniz. Bir mola verip bu eşsiz lezzeti tadabilirsiniz. Kilo ile sipariş vererek daha fazla tadabilirsiniz. Şimdiden afiyet olsun.
Kaynaklar:
1. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/99086701-15f3-41c4-b338-c8cc619782ae.pdf
2. https://www.akcaabat.bel.tr/fck-sayfalar.aspx?id=12
Sorumluluk Reddi:
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Herhangi bir reklam, iş birliği, kesin bilgi ve tavsiye içermez. İçeriği uygulamak kişinin kendi sorumluluğundadır. Tariflerde alerjen içerikler olabilir, buna dikkat edilmelidir. Damak tadının kişiden kişiye değişebileceği unutulmamalıdır.