Islama Köfte: Adapazarı’nın Dünyaca Ünlü Lezzeti

Adapazarı, Sakarya ilinin merkez ilçesi. Yöresel tatların dışında burada öyle bir lezzet var ki dünyaca ünlü. Islama Köfte, tescillenmiş adıyla Adapazarı Islama Köftesi, tadına bakanları kendine hayran bırakıyor.

08.01.2013’te coğrafi işaret alan Islama Köfte tarihi çok eskilere gitmektedir. Hikaye, Balkan göçmeni olan Aşçı Mustafa Usta’nın 1912’de ilk lokantasını açmasıyla başlar. Artan ekmekleri kemik suyunda ıslatarak değerlendiren Aşçı Mustafa, yanına köfte ekleyerek bu eşsiz lezzeti ortaya çıkartır. Bu lezzet zamanla halk arasında Islama Köfte olarak anılmaya başlar.

Bir asırdan fazla mazisi olan bu köfte Taste Atlas’ın hazırlamış olduğu dünyanın en iyi köfteleri listesinde ilk 5’te yer alarak adını tüm dünyaya duyurmuştur.

Balkanlardan göç eden ustaların ülkemize kazandırdığı bir lezzeti daha keşfetmek isterseniz İnegöl Köfte yazımıza göz atın.

Adapazarı Islama Köftesi özellikleri

Bu köftenin en önemli ayırt edici özelliği kemik suyunda ıslatılmış soslu ekmeği. Genellikle Islama Köfte için mayalı kara fırın ekmeği; tercihen ekşi mayalı kara fırın ekmeği kullanılır. Ekmekler taze olarak değil de bir gün bekletildikten sonra bayat olarak kullanılır. Şimdi Adapazarı Islama Köftesi başka ne gibi ayırt edici özelliklere sahip bakalım:

• %100 dana etinden yapılır.
• %50 dana kol, %50 dana kaburga eti tercih edilir.
• Kıyma doğal olarak %15-20 civarında bir yağlılığa sahiptir.
• Baharat ve soğan içerir.
• Bağlayıcı olarak ekmek içi kullanılır.
• Karma ve yoğurma işlemleri elle yapılır.
• Soslu kızartılmış ekmek ile servis edilir.

Bazı ustalar tescilli tarifin aksine kıymaya %10 oranında kuzu eti (kaburga, boşluk) katabilmektedir. Ayrıca kıyma hazırlanırken dananın boşluk ve but kısmı da kullanılabilir. Etin yağlılık oranına göre bir miktar iç yağ ekleyen ustalar olabilir. Ustanın tercihine binaen baharat olarak sadece karabiber kullanılabilir.

Islama Köfteyi bir de ustalarından dinleyin

Islama Köfte tarifi

Orijinal Islama Köfte tarifinin aksine bazı ustaların kendilerine göre malzeme ve miktar seçimi olabileceğini hatırlattıktan sonra dünyaca ünlü bu lezzetin tescillenmiş tarifini paylaşalım:

Gerekli malzemeler

Köfte için:

• 1 kg dana kıyma (dana kaburga ve kol yarı yarıya)
• 1 orta boy soğan
• 80 g ufalanmış bayat ekmek içi (mayalı ve kara fırın ekmeği)
• 10 g kimyon
• 10 g karabiber
• 10 g kırmızı toz biber
• 30 g tuz

Islama Köfte ekmek sosu için gerekli malzemeler:

• İnce dilimlenmiş ve mayalı bayat kara fırın ekmeği
• 1 kg dana kemik suyu
• 50 g kırmızı toz biber
• 100 g sıvı yağ
• 10 gram tuz

Kemik suyu için gerekli malzemeler

• Dana kol ve kaburga kemikleri
• 12 litre su
• 2 adet büyük soğan

Süslemek için:

• 2 adet orta boy domates
• 8 sivri biber

Islama Köfte yapılışı

1. Etlerin kıkırdak ve sinirleri temizlenir.
2. Etler kıyma makinesine alınır, soğan ve ekmek ile bir kez çekilir.
3. Çekilen kıymaya baharat yani karabiber, kimyon, kırmızı toz biber ve tuz eklenir. Harç bir miktar yoğrulur.
4. Yoğurma sonrası harç ikinci kez kıyma makinesinde çekilir.
5. İkinci kez çekilen kıyma hafifçe karıştırılır ve çok az yoğrulur. Sıkma işlemine geçilir.
6. Harç küçük parçalar halinde kesilir ve 12,5 gramlık olacak şekilde porsiyonlanma yapılır. Bu parçalar avuç içinde sıkılarak köftenin son şekli verilir.
7. Şekillendirilen köfteler 1 saat dinlendirilir.

Kısaca kemik suyunun hazırlanışına da değinelim.

1. Dananın kaburga ve kaval gibi kalın kemikleri ikiye kırılır.
2. Bir kazana 12 litre su ve 2 adet büyük soğan konur. (Lezzeti artırmak için farklı sebzeler katan ustalar vardır.)
3. Kemikler bu suda yaklaşık 12 saat ağır ateşte kaynatılır.
4. Kemik kırıntısı olmaması için tülbentten veya çok ince bir süzgeçten geçirilerek saf kemik suyu elde edilir.
5. Son olarak Islama Köfte ekmek sosu, kemik suyuna kırmızı toz biber, sıvı yağ ve tuz ilave edilerek hazırlanır.

Nasıl pişirilir?

Islama Köfte, harlı olmayan yüksek ısılı ızgara ateşinde pişirilir. Bu köfteye lezzetini katan diğer bir önemli unsur da meşe kömürünün aromatik kokusudur. Bu yüzden ızgarada meşe kömürü kullanılmalıdır. Kömürün iyi yanmış ve küllenmiş (beyazlamış) olması gerekir. Tercihen ızgara teli ile ateş arasında bir miktar boşluk olması, hava alması istenir. Bu sayede köfte pişerken adeta tütsülenir.

Dilimlenmiş ekmekler önce soslu kemik suyuna batırılır ardından ızgaraya yerleştirilerek çift taraflı hafif kızartılır.

Köfteler ızgaraya dizilir. Köfteler küçük olduğundan çabuk pişer. Bir iki kez çevirmek yeterli olur. Ancak köftenin kurumamasına özen gösterilir.

Izgarada bir taraftan yeşil biber ve domates közlenir.

Nasıl servis edilir?

Köfte ve ekmekler pişirildikten sonra servis aşamasına geçilir. Servis tabağına önce iki kızarmış kemik sulu ekmek dilimi konur. Ekmeğin üstüne köfteler dizilir. Köftelerin yanına közlenmiş 1 adet yeşil biber ve çeyrek domates yerleştirilir.

Köftenin üstü iki kızartılmış kemik soslu ekmek dilimi ile kapatılabilir veya arzuya göre tabak kenarına birkaç ekmek dilimi daha yerleştirilebilir.

Bir porsiyonda 10 adet köfte bulunur ve bir porsiyon 120-125 gram civarındadır. Bazı köftecilerde bir porsiyon 6 adet 120 gram şeklindedir.

Köfte yanında piyaz, üzüm şırası veya ayran ile servis edilir.

Bazı işletmelerde köftenin yanında domates sosu, lahana turşusu, manda yoğurdu ve kabak tatlısı servisi de yapılmakta.

Kemik suyu ile pidesi lezzetlendirilen diğer köfteleri keşfetmek için Bursa Pideli Köfte benzer şekilde hazırlanan Balaban Köftesi veya Ege Bölgesi’nden Turgutlu Köftesi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Islama Köfte yapım aşamalarını bir de bu videodan izleyin:

Islama Köfte nasıl yapılır?

Evde ıslama köfte yapımı oldukça kolay. Yeter ki gerekli malzemeleri temin edin ve doğru tarifi bulun. Hem ekmeğini hem de köftesini evinizde nasıl hazırlayacağınıza dair işte detaylar.

Islama Köfte Tarifi ve Yapımı

Köksal Uslu

Evde Islama Köfte yapmak oldukça kolay. Orijinal tarifi ve yapılışı tüm detaylarıyla burada.

Tarifi Yazdır Tarifi Pinle

Hazırlama Süresi 1 saat sa

Pişirme Süresi 30 dakika dk

Dinlendirme 1 saat sa

Toplam Süre 2 saat sa 30 dakika dk

Kategori Coğrafi İşaretli Ürünler, Köfteler

Mutfak Sakarya

Porsiyon 4 kişi

Kalori 600 kcal

Aletler

• 1 adet İnce süzgeç veya tülbent (kemik suyu yapılacaksa)
• 1 adet Düdüklü tencere (kemik suyu yapılacaksa)

Malzemeler

• 500 gram dana kıyma yarı yarıya dana kaburga ve kol eti
• 1 adet küçük soğan rendelenmiş, suyu sıkılmış
• 4 yemek kaşığı ufalanmış bayat ekmek içi tercihen ekşi mayalı kara fırın ekmeği
• 1 tatlı kaşığı karabiber 5 gram
• 1 tatlı kaşığı kimyon 5 gram
• 1 tatlı kaşığı kırmızı toz biber 5 gram – tercihen tatlı toz biber
• 1 tatlı kaşığı tuz 10-15 gram

Islama Köfte ekmeği ıslatma suyu sosu için

• 2,5 su bardağı kemik suyu 500 ml
• 3 yemek kaşığı kırmızı tatlı toz biber 25 gram
• 1/2 çay bardağı sıvı yağ 50 ml
• 1 çay kaşığı tuz 5 gram

Kemik suyu yapılacaksa

• 1 adet dana kaval kemiği ikiye kırılmış
• 1 adet orta boy soğan
• 1 sürahi kemiklerin üstünü örtecek kadar su takriben 2 litre

Servis için

• 16 dilim bayat kara fırın ekmeği mayalı veya ekşi mayalı
• 1 adet büyük boy domates
• 4 adet yeşil sivri biber acı veya tatlı

Talimatlar

Kemik suyu yapımı

• İkiye kırılmış kaval kemiklerini düdüklü tencereye yerleştirin.
• Kemiklerin üstünü örtecek kadar su ilave edin.
• Soyduğunuz soğanı bütün halinde ekleyin.
• Düdüklü tencerede en az 1 saat kısık ateşte kaynatın.
• Kemikleri ve soğanı çıkarın. Bir süzgeç veya tülbent yardımıyla kemik suyunu süzün.

Islama Köfte ekmek sosu yapımı

• Bir tavaya sıvı yağ dökün ve ocağı kısık ateşe alın.
• Yağa kırmızı toz biberi ekleyip karıştırarak hafifçe kavurun. Yakmamaya özen gösterin.
• Kemik suyunuz çok soğumuşsa önceden hafifçe ısıtın. Hazırlamış olduğunuz toz biberli sosu kemik suyunun üstüne dökün. Tuzunu ilave edin ve karıştırın.

Islama Köfte yapımı

• Soğanı soyup rendeleyin ve suyunu sıkın.
• Bir kaba kıymayı, rendelenmiş soğanı, ufalanmış ekmek içini, tuz ve baharatları koyun.
• Harcı iyice yoğurun ve 1 saat kadar dinlendirin.
• Harçtan küçük parçalar alın ve köftelere avuç içinizle şekil verin. Kişi başı 10 tane olacak şekilde yassı küçük köfteler yapın.
• Hafif yağladığınız yanmaz veya döküm tavada köfteleri kızartın.
• Dilimlemiş olduğunuz ekmekleri kemik sulu sosa batırıp çıkarın. Ekmeğin suyu ve sosu çekmesini sağlayın. Ekmeği hamur etmemeye özen gösterin.
• Sosa batırıp çıkardığınız ekmekleri renk alana dek kızartın.
• Domatesi dörde bölün ve yeşil biberlerle birlikte tavada közleyin.
• Kemik suyunda ıslatıp kızarttığınız ekmekten 2 dilim alıp servis tabağına koyun. Üstüne köfteleri dizin. Yanına közlenmiş biber ve domates ekleyin.
• Arzunuza göre köftelerin üzerine veya yanına iki dilim ekmek daha koyarak servis edin. Afiyet olsun.

Video

Notlar

• Kıyma makineniz varsa etinizi kendiniz çekebilirsiniz. Eti, soğan ve ekmek ile birlikte çekin. Kıymaya baharatları ekleyip biraz yoğurun ve tekrar çekin. Sonrasında yukarıdaki aşamaları takip edin.
• İmkanınız varsa meşe kömüründe ızgarada (mangalda) pişirmeniz daha lezzetli sonuçlar almanızı sağlayabilir.
• Kemik suyunu, ileride kullanmak üzere miktarları artırarak daha fazla yapabilirsiniz.
• Kemik suyunu lezzetlendirmek için farklı sebzeler de kullanabilirsiniz.
• Daha fazla lezzet için kemik suyunu normal tencerede daha uzun süre kısık ateşte kaynatabilirsiniz.
• Uğraşmak istemiyorsanız hazır kemik suyu kullanabilirsiniz.
• Evinizde varsa köftenin yanında domates/salça sosu koyabilirsiniz.
• Piyaz, soğan salatası veya mevsim salatası ile servis yapabilirsiniz.

Etiket Baharatlı, Ekmekli, Soslu

Islama Köfte nerede yenir?

Islama Köfte tabii ki doğduğu topraklar olan Sakarya Adapazarı’nda yenir. Bu lezzeti tatmak için bu kente gidilir. Etinden ekmeğine kadar her şeyin özel olduğu bu köfte en iyi Adapazarı’nda yapılır. Serdivan, Geyve, Sapanca gibi Sakarya’nın diğer ilçelerinde de bu lezzeti tadabilirsiniz.

Günümüzde Adapazarı’nın dışında Ankara, İstanbul, Kocaeli gibi büyük kentlerde bu eşsiz lezzeti yapan mekanlar bulmak mümkün. Özellikle İstanbul’da Ako Ahmet Usta Islama Köftecisi gibi bu lezzeti yapan ünlü mekanlar vardır.

Adapazarı Islama Köfte nerede yenir?

Adapazarı ve civarında Islama Köfte yiyebileceğiniz birçok mekan bulunmakta. Bu köftecilerden bazılarını sıralayalım.

• Meşhur Köfteci Mustafa (Sakarya Caddesi, merkez)
• Meşhur Islama Köfteci Hacıbekir (Karaağaç Bulvarı, merkez)
• Köfteci İsmail (Çark Caddesi, Serdivan)
• Meşhur Yeni Cami Islama Köftecisi (Sakarya Caddesi, merkez)
• Meşhur Meriç Islama Köftecisi (Sakarya Caddesi, merkez)
• Hakiki Rumeli Köftecisi (Ankara Caddesi, merkez)
• Görülmedik Islama Köfte (İlhan Aras Caddesi, merkez)
• Köfteci Nejdet (Akşemsettin Caddesi, merkez)
• Çamlıca Güneş Restoran (Orhan Gazi Caddesi, merkez)
• Bizim Köfteci (Atatürk Bulvarı, merkez)
• Köfteci Sabri (Atatürk Caddesi, merkez)
• Dönerci Ömer (Tenekeciler Çarsısı, merkez)
• Tunatan Tesisleri (Bağlar Caddesi, Serdivan)
• Meşhur Uzun Çarşı Islama Köftecisi (İzmit Caddesi, Sapanca)
• Şahin Islama Köfte ( Şehit Cevdet Koç Caddesi, Sapanca)
• Rüstem Paşa Köftecisi (Eski Pazar Sokak, Sapanca)
• Kırkpınar Yeni Camii Meydan Köftecisi (Kırkpınar, Sapanca)
• Isla Köfte Dinlenme Tesisleri ( Anadolu Otoyolu, Erenler, yol üstü)
• Çakar Islama Köfte (Adapazarı-Bilecik Yolu, Geyve, yol üstü)

Aklınızda bulunsun

Islama Köfte, Sakarya’da başta Adapazarı olmak üzere birçok ilçede tadabileceğiniz bir lezzet. Sosun salçadan yapılmadığını kemik suyu ihtiva ettiğini unutmayın. Bazı mekanlarda küçük 10 adet küçük köfte yerine yine 120-125 gram civarında gelen 6 adet büyük köfte görebilirsiniz. Yemek sonrası Sakarya’nın ünlü kabak tatlısını deneyebilirsiniz. Deneyeceklere ve evinde yapacaklara şimdiden afiyet olsun…

Kaynaklar:
1. https://www.tasteatlas.com/meatballs
2. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/7cb1df9b-6fae-4ba6-aab3-1c6c1f73482e.pdf
3. http://www.sakarya.gov.tr/islama-kofte
Sorumluluk Reddi:
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Herhangi bir reklam, iş birliği, kesin bilgi ve tavsiye içermez. İçeriği uygulamak kişinin kendi sorumluluğundadır. Tariflerde alerjen içerikler olabilir, buna dikkat edilmelidir. Damak tadının kişiden kişiye değişebileceği unutulmamalıdır.